9 жніўня ў Вільні адбудзецца спектакль на беларускай мове “Цесля”.Спектакль “Цесля” пастаўлены па п…

9 жніўня ў Вільні адбудзецца спектакль на беларускай мове “Цесля”.

Спектакль “Цесля” пастаўлены па п’есе пра чалавека, які збіраецца пераехаць. Аўтары падкрэсліваюць, што пастаноўка закранае многія беларускія сем’і, падзеленыя ў часе і прасторы.

9 жніўня, 18:00, праспект Гедыміна, 28
Квіткі

Больш падрабязна пра спектакль расказаў яго рэжысёр Андрус Дарэла.
Ён нарадзіўся ў Краснаярску ў сям’і ссыльных і вярнуўся ў Літву ўжо са сваёй сям’ёй. Цяпер працуе рэжысёрам у Віленскім Старым тэатры. У 2021 годзе з беларускімі акцёрамі-уцекачамі стварыў “Тэатр Аўгуста”. “Цесля” – яго чацвёрты спектакль з беларускімі акцёрамі.

– Што для вас асабіста стала адпраўной кропкай гэтай гісторыі? Чаму вы захацелі паставіць спектакль аб пераездзе, разрыве, спробе знайсці сябе ў новым месцы?

– П’есу, дакладней, першы варыянт п’есы прынёс акцёр Сяргей Толсцікаў, выканаўца галоўнай ролі.  Я прачытаў – і яна мяне адразу зачапіла сваёй вельмі дакладнай інтанацыяй. Трэба сказаць, што я вельмі шмат чытаў беларускіх п’ес, якія з’явіліся пасля пратэстаў. І яны ўсё, як правіла, дакументальныя. Усе сведчаць аб падзеях, якія адбываліся тады. Драматургі як бы затрымаліся там. Не хачу нікога пакрыўдзіць, але яны (п’есы) былі вельмі падобныя.

«Цесля» ж адрозніваецца нейкай цеплынёй, ці што… Перамяшанай з горыччу, болем – але цеплынёй. Мусіць, чалавечнасцю гэта можна назваць. Гісторыя сям’і ў канкрэтным кантэксце.

– У чым вы бачыце галоўны боль або ўнутраны канфлікт чалавека, які з’яжджае з роднай хаты не па сваёй волі?

– Я і ставіў спектакль, дзе галоўная лінія існавання акцёраў – гэта заўсёды памежнае існаванне. Заўсёды “на мяжы”. Паміж гэтым светам і тагасветным, паміж паганскімі сімваламі і хрысціянскімі, паміж праўдай і хлуснёй. Мяжа як метафара. Умоўная і сапраўдная – з памежным слупам. Падзяляючая сям’ю, якая раздзірае.

Персанажы і маюць зносіны, уяўляючы часта суразмоўцу, не маючы магчымасці казаць ужывую. І галоўная музычная тэма гурта Dziecuki (два дні таму ўвесь гурт абвясцілі, дарэчы, экстрэмісцкай супольнасцю) — «Калі над лугам бусел праляцеў» — вельмі важная частка спектакля. Толькі бусел лятае туды-сюды без страху і віз…


– Беларуская гаворка на сцэне ў Вільні – гэта таксама выбар. Чаму для вас важна было захаваць мову ў гэтым спектаклі?

– Беларуская мова – адзін з выразных сродкаў гэтага спектакля. Сама фанетыка і музычнасць гэтай прыгожай мовы “іграе”. Так, гэта прынцыпова для спектакля – каб ён граў на беларускай мове. І так – за беларускую мову ў сучаснай Беларусі саджалі, яе выціскалі. З 1937 года з расстрэлу ў Курапатах беларускіх паэтаў, пісьменнікаў, перакладчыкаў.

– Каму асабліва варта прыйсці на гэты спектакль? Гэта гісторыя толькі пра беларусаў? Ці вы кажаце шырэй – пра кожнага, хто страціў дом і шукае новы?

– Гэта гісторыя не толькі пра беларусаў. Гэта гісторыя беларускай сям’і ў сённяшнім гістарычным кантэксце, дзе не грамадзянства і, тым больш, не тваё жаданне вызначаюць, дзе ты апынешся, а нечая злая воля. І можна супрацьстаяць гэтай волі – спосабаў шмат, калі верыш. Гаворыць жа наш герой з катом – і яны выдатна адзін аднаго разумеюць.

– Як вы думаеце, ці можа мастацтва – у тым ліку такі спектакль – быць спосабам вяртання? Ці не фізічнага, але ўнутранага?

– Хутчэй не вяртанне, а захаванне сябе. Яшчэ раз усвядоміць, што ўсё ты правільна робіш. Што ты чытаў самыя патрэбныя кнігі, глядзеў добрае кіно, і тыя, хто цябе выхоўваў – лепшыя людзі на свеце. Што ты маеш рацыю, як бы ні было цяжка і несправядліва.

Яшчэ раз нагадваем, што спектакль адбудзецца 9 жніўня, пачатак а 18:00.
Квіткі

Фота Паліны Башынавай, Delfi і арганізатараў спектакля.

Крыніца:
@volna_lt