35 год з Дня памяці праваслаўнага святара, які ва ўмовах ГУЛАГа пераклаў паэму Адама Міцкевіча «Пан…

35 год з Дня памяці праваслаўнага святара, які ва ўмовах ГУЛАГа пераклаў паэму Адама Міцкевіча «Пан Тадэвуш» і некаторы час вучыўся і працаваў у Вільні

18 кастрычніка 1991 года не стала святара Пятра Бітэля

Нарадзіўся 19 чэрвеня 1912 года ў вёсцы Радунь (сёння Воранаўскі раён Гродзенскай вобласці).

Бацькі паэта паходзілі з праваслаўных сялян Ашмянскага павета. Быў ахрышчаны ў Лідскім Міхайлаўскім саборы. Вучыўся ў настаўніцкай семінарыі ў Барунах.

Скончыў Беларускую Віленскую настаўніцкую семінарыю ў 1931 годзе і да 1939 года працаваў настаўнікам. З пачаткам Другой сусветнай вайны быў мабілізаваны ў польскае войска і, як афіцэр, трапіў у савецкі палон, ледзьве пазбегнуўшы расстрэлу ў Катыні. Пасля вызвалення з палону зноў вярнуўся да настаўніцтва. У час вайны быў вывезены ў Германію немцамі, а ў 1945 годзе вызвалены і мабілізаваны ў Чырвоную армію. Пасля вайны працаваў настаўнікам, але быў звольнены.

Па блаславенні мітрапаліта Піцірыма вучыўся на пастырскіх курсах у Жыровіцах, пасля якіх у 1947 годзе стаў святаром і накіраваны ў вёску Міжэвічы. У 1949 годзе яго перавялі ў Докшыцы, дзе ён трапіў пад увагу КДБ. У 1950 годзе быў арыштаваны і засуджаны на 10 гадоў лагераў як «шпіён, дыверсант і нацыяналіст». Зняволенне адбываў у Кемераўскай вобласці, Омску і Джэзказгане. Увесь гэты час мітрапаліт Піцірым матэрыяльна падтрымліваў сям’ю святара.

У лагерах Бітэль перакладаў на беларускую мову паэмы Адама Міцкевіча, пішучы словы цвіком на паперы з мяшкоў з-пад цэменту. Яго пераклад «Пана Тэдэвуша», зроблены ў лагеры лічыцца адным з самых дасканалых.

Пасля вызвалення ён служыў у розных мясцінах, у тым ліку ў Галавачах і Петрыкаве. Таксама пераклаў на беларускую мову творы А. Міцкевіча і Ю. Крашэўскага і многіх іншых класікаў. У 1984 годзе напісаў гістарычную паэму пра праваслаўнага святога — Афанасія Берасцейскага.

Пахаваны ў Вішневе Валожынскага раёна.