8 траўня 1945 года быў канчаткова падпісаны акт аб капітуляцыі нацысцкай Нямеччыны, у Еўропе скончылася Другая сусветная вайна. Аднак, як трапна заўважыў ветэран вайны і сумленне нацыі Васіль Быкаў, – „здабыўшы перамогу, мы не здабылі свабоды“. Таксама ён не баяўся сказаць наступнае:
„Я лічу, што перамогу сапраўды адабралі. І адабраў яе ні хто іншы, як самы вялікі кумір гэтых народаў – «вялікі» Сталін. Кожныя пераможцы разлічваюць нешта здабыць у выніку перамогі, асабліва пасля такой крывавай вайны, і гэта было правільна, заканамерна. Але што ў выніку яны атрымалі – што атрымалі народы Савецкага Саюзу? Зноў жа тую камуністычную кабалу, тую заняволенасць і галечу, у той час як народы Еўропы – і пераможцы, і пераможаныя, дарэчы – сапраўды скарысталіся гэтай перамогай“.