Раскол стаў вынікам назапашаных культурных, палітычных і царкоўных рознагалоссяў. Усход і Захад развіваліся вакол розных цэнтраў, выкарыстоўвалі розныя абрады і мовы (грэчаскую на Усходзе і лацінскую на Захадзе), што паступова прыводзіла да страты ўзаемаразумення. Узвышэнне Канстанцінопаля як «Новага Рыма» і імкненне патрыярхаў Канстанцінопаля да незалежнасці ад Рыма стваралі напружанасць.
У 1053 годзе патрыярх Канстанцінопальскі Міхаіл Керуларый, які належаў да антылацінскай партыі, пачаў адкрыты наступ на лацінскія звычаі. Ён загадаў закрыць лацінскія цэрквы ў Канстанцінопалі і выступіў з рэзкімі абвінавачваннямі супраць Рыма.
Папа Леў IX, імкнучыся да міру, накіраваў у Канстанцінопаль легатаў на чале з кардыналам Гумбертам. Аднак перамовы зайшлі ў тупік з-за непрымірымай пазіцыі Керуларыя. 16 ліпеня 1054 года кардынал Гумберт паклаў на алтар сабора Святой Сафіі булу аб адлучэнні патрыярха Міхаіла Керуларыя і яго прыхільнікаў. У адказ Керуларый склікаў сінод, які адлучыў папскіх легатаў.
Важна адзначыць, што ў той час гэта не ўспрымалася як канчатковы разрыў паміж усімі хрысціянамі Усходу і Захаду. Гэта быў канфлікт паміж канкрэтнымі асобамі і іх прыхільнікамі. Аднак з цягам часу гэтыя падзеі прывялі да глыбокага і працяглага падзелу.
Толькі ў 1965 годзе Папа Павел VI і Патрыярх Афінагор I узаемна адмянілі анафемы 1054 года, што стала важным крокам да прымірэння, хоць гэта не азначала аўтаматычнага аднаўлення поўнага эўхарыстычнага супрычасця.