Слова Сусветнага Патрыярха на Сусветным кангрэсе Міласэрнасці ў Вільні
Вашы Вялебнасці, шаноўны архіепіскап Гінтарас Грушас, епіскапы, шаноўныя айцы, паважаныя прысутныя,
Перадаючы братэрскія дабраслаўленні Царквы Канстанцінопальскай, Сусветнага Патрыярхата, усім удзельнікам Сусветнага Апостальскага Кангрэса Міласэрнасці, мы маем абавязак, закранаючы пакуту падзеленага хрысціянства і праходзячы праз стагоддзі, якія назапасілі паслядоўныя раны на целе Царквы, сутыкнуцца з рэальнасцю.
Калі мы паглыбляемся ў гістарычныя пласты, імкнучыся зразумець канчатковы сэнс прымірэння, то бачым, што падзел Цэркваў быў перадусім выкліканы ператварэннем самой тэалогіі ў дзяржаўную ідэалогію. Пасланне збаўлення апынулася задушана ў межах геаграфічных і палітычных межаў.
Найчасцей паняцце міласэрнасці было зведзенае, магчыма, праз амаль незаўважную, але глыбока ўкаранёную звычку стагоддзяў, да сентыментальнай саступкі ў сферы царкоўнай геапалітыкі, да дыпламатычнай ветлівасці паміж іерархамі, цалкам страціўшы свой радыкальны характар. Усход і Захад у розныя гістарычныя моманты патрабавалі існавання іншага выключна для таго, каб вызначыць уласную ідэнтычнасць.
Замарожваючы разрыў еднасці на працягу стагоддзяў, хрысціянскія супольнасці зрабілі раны мінулага структурнымі элементамі сваёй самасвядомасці. Праваслаўныя, якія нясуць незгладжальны боль захопу Канстанцінопаля крыжакамі ў 1204 годзе, здаюцца палоннымі гэтай траўмы, як і Захад, паглыблены ў свае ўласныя крыўды.
Ніхто не забывае тыя моманты гісторыі, калі царкоўнае кіраванне выкарыстоўвала дагмат у якасці інструмента, падпарадкоўваючыся спакусе свецкай улады, ператвараючы збаўчае слова Евангелля ў сродак навязвання. Здаецца, гэты цяжар гісторыі і цяпер вызначае нашыя сучасныя экуменічныя адносіны.
Памяць ператвараецца ў бясплоднага музейнага вартаўніка былой велічы, калі яна замыкаецца ў межах самазахавання. Наш экуменічны шлях цяпер ужо відавочна пакутуе ад няздольнасці справіцца з гэтай унутранай ранай.
Зніжаючы сваю давернасць перад народамі, якія штодня разрываюцца ваеннымі канфліктамі, дзе геапалітычная моц знішчае чалавечае існаванне і грамадствы распадаюцца, мы робім слова пра мір дысанансным, паколькі самі не здольныя вылечыць уласныя раны, што ўсё яшчэ крывавяць.
Стаўка нашага агульнага сведчання непазбежна праходзіць праз балючую адмову ад набыткаў бясплоднага канфесійнага супрацьстаяння. Трансцэндэнтнасць, якой мы чакаем, патрабуе радыкальнага пераасэнсавання самога разумення еднасці.
Назіраючы за развіццём хрысціянскага свету, мы бачым, што страх перад зменамі паралізуе экуменічныя ініцыятывы, узводзячы сцены там, дзе Святы Дух патэнцыйна пракладвае новыя шляхі збліжэння.
Калі мы без прадузятасці паглядзім на падзел і працяглае адчужэнне хрысціянскіх супольнасцяў, то зразумеем, што яны ўяўляюць сабою чыста анталагічны дысананс у задуме Божага Провіду збаўлення.
Цяжар пастырскага служэння, які мы нясём у эпоху цякучасці і няпэўнасці, прымушае нас, нягледзячы на штодзённыя адміністрацыйныя клопаты, глядзець факту падзелу проста ў вочы. Настойванне на інстытуцыйнай ізаляцыі раўназначнае адмаўленню той праўды, што Сам Бог адкрываецца як еднасць трох Асобаў.
Мы на практыцы абясцэньваем нашу веру ў Трыадзінага Бога, калі адмаўляемся ад еднасці з братам. Калі людзі бачаць, што Царква тэарэтычна прапаведуе прымірэнне, а сама штодня разрываецца ўнутранымі канфліктамі, яе слова губляе ўсякую збаўчую пераканаўчасць.
Упартасць у захаванні гэтых падзяляючых муроў сведчыць пра глыбокі недавер да абнаўляльнай сілы Пяцідзясятніцы.
Вашы Вялебнасці, шаноўны архіепіскап Гінтарас Грушас, епіскапы, шаноўныя айцы, паважаныя прысутныя,
Перадаючы братэрскія дабраслаўленні Царквы Канстанцінопальскай, Сусветнага Патрыярхата, усім удзельнікам Сусветнага Апостальскага Кангрэса Міласэрнасці, мы маем абавязак, закранаючы пакуту падзеленага хрысціянства і праходзячы праз стагоддзі, якія назапасілі паслядоўныя раны на целе Царквы, сутыкнуцца з рэальнасцю.
Калі мы паглыбляемся ў гістарычныя пласты, імкнучыся зразумець канчатковы сэнс прымірэння, то бачым, што падзел Цэркваў быў перадусім выкліканы ператварэннем самой тэалогіі ў дзяржаўную ідэалогію. Пасланне збаўлення апынулася задушана ў межах геаграфічных і палітычных межаў.
Найчасцей паняцце міласэрнасці было зведзенае, магчыма, праз амаль незаўважную, але глыбока ўкаранёную звычку стагоддзяў, да сентыментальнай саступкі ў сферы царкоўнай геапалітыкі, да дыпламатычнай ветлівасці паміж іерархамі, цалкам страціўшы свой радыкальны характар. Усход і Захад у розныя гістарычныя моманты патрабавалі існавання іншага выключна для таго, каб вызначыць уласную ідэнтычнасць.
Замарожваючы разрыў еднасці на працягу стагоддзяў, хрысціянскія супольнасці зрабілі раны мінулага структурнымі элементамі сваёй самасвядомасці. Праваслаўныя, якія нясуць незгладжальны боль захопу Канстанцінопаля крыжакамі ў 1204 годзе, здаюцца палоннымі гэтай траўмы, як і Захад, паглыблены ў свае ўласныя крыўды.
Ніхто не забывае тыя моманты гісторыі, калі царкоўнае кіраванне выкарыстоўвала дагмат у якасці інструмента, падпарадкоўваючыся спакусе свецкай улады, ператвараючы збаўчае слова Евангелля ў сродак навязвання. Здаецца, гэты цяжар гісторыі і цяпер вызначае нашыя сучасныя экуменічныя адносіны.
Памяць ператвараецца ў бясплоднага музейнага вартаўніка былой велічы, калі яна замыкаецца ў межах самазахавання. Наш экуменічны шлях цяпер ужо відавочна пакутуе ад няздольнасці справіцца з гэтай унутранай ранай.
Зніжаючы сваю давернасць перад народамі, якія штодня разрываюцца ваеннымі канфліктамі, дзе геапалітычная моц знішчае чалавечае існаванне і грамадствы распадаюцца, мы робім слова пра мір дысанансным, паколькі самі не здольныя вылечыць уласныя раны, што ўсё яшчэ крывавяць.
Стаўка нашага агульнага сведчання непазбежна праходзіць праз балючую адмову ад набыткаў бясплоднага канфесійнага супрацьстаяння. Трансцэндэнтнасць, якой мы чакаем, патрабуе радыкальнага пераасэнсавання самога разумення еднасці.
Назіраючы за развіццём хрысціянскага свету, мы бачым, што страх перад зменамі паралізуе экуменічныя ініцыятывы, узводзячы сцены там, дзе Святы Дух патэнцыйна пракладвае новыя шляхі збліжэння.
Калі мы без прадузятасці паглядзім на падзел і працяглае адчужэнне хрысціянскіх супольнасцяў, то зразумеем, што яны ўяўляюць сабою чыста анталагічны дысананс у задуме Божага Провіду збаўлення.
Цяжар пастырскага служэння, які мы нясём у эпоху цякучасці і няпэўнасці, прымушае нас, нягледзячы на штодзённыя адміністрацыйныя клопаты, глядзець факту падзелу проста ў вочы. Настойванне на інстытуцыйнай ізаляцыі раўназначнае адмаўленню той праўды, што Сам Бог адкрываецца як еднасць трох Асобаў.
Мы на практыцы абясцэньваем нашу веру ў Трыадзінага Бога, калі адмаўляемся ад еднасці з братам. Калі людзі бачаць, што Царква тэарэтычна прапаведуе прымірэнне, а сама штодня разрываецца ўнутранымі канфліктамі, яе слова губляе ўсякую збаўчую пераканаўчасць.
Упартасць у захаванні гэтых падзяляючых муроў сведчыць пра глыбокі недавер да абнаўляльнай сілы Пяцідзясятніцы.
Цалкам Слова Найсвяцейшага Патрыярха Канстанцінопальскага Варфаламея можна прачытаць па спасылцы.