Ураджэнец Гродзеншчыны, каталіцкі святар, дзеяч беларускага нацыянальнага руху, які адмовіўся ад суп…

Ураджэнец Гродзеншчыны, каталіцкі святар, дзеяч беларускага нацыянальнага руху, які адмовіўся ад супрацоўніцтва з савецкай уладай і загінуў у ГУЛАГу

11 лютага 1952 года ў лагеры «Азерлаг» на тэрыторыі Іркуцкай вобласці памёр Андрэй Цікота.

Нарадзіўся 5 снежня 1891 года на хутары Плавушка (сёння Смаргонскі раён Гродзенскай вобласці) у сялянскай сям’і. Адукацыю атрымаў у Ашмянах, а затым у Віленскай духоўнай семінарыі і Пецярбургскай духоўнай акадэміі, дзе далучыўся да беларускага нацыянальнага руху.

Быў адным з першых святароў, хто адкрыта выступаў за правы беларусаў у Касцёле. Удзельнічаў у І З’ездзе беларускіх каталіцкіх святароў у Мінску (1917) і быў сябрам Саюза ксяндзоў-беларусаў. Актыўна падтрымаў Беларускую Народную Рэспубліку, стаў сябрам яе Рады. У 1919 годзе далучыўся да Беларускага нацыянальнага камітэта ў Мінску.

Пасля польска-савецкай вайны ўвайшоў у марыянскі ордэн і стаў адным з найважнейшых арганізатараў каталіцкага жыцця беларусаў. Кіраваў беларускай каталіцкай семінарыяй у Друі, працаваў у ЗША, быў місіянерам у Паўночнай Амерыцы. У 1933 годзе стаў генеральным суперыёрам (генералам) ордэна марыянаў.

У 1939 годзе прызначаны Апостальскім адміністратарам католікаў усходняга абраду ў Харбіне (Маньчжурыя), дзе працягваў місіянерскую і адукацыйную працу.

У снежні 1948 года арыштаваны камуністычнымі ўладамі Кітая і перададзены СССР. У Чыцінскай турме падвяргаўся катаванням, але не адмовіўся ад сваёй веры. Яму прапаноўвалі перайсці ў праваслаўе ці стаць кіраўніком незалежнай ад Ватыкана Каталіцкай Царквы ў Беларусі, але ён катэгарычна адмовіўся.

Прысуджаны да 25 гадоў лагераў па сфабрыкаваных абвінавачаннях у «шпіянажы» і «антысавецкай агітацыі». Прайшоў праз лагеры ў Тайшэце і Навачунцы, дзе цяжка хварэў, але не атрымліваў медыцынскай дапамогі.

Памёр у зняволенні, яго магіла згублена.

У 2003 годзе Каталіцкая Царква распачала працэс беатыфікацыі Андрэя Цікоты. У яго гонар усталяваны памятныя крыжы ў Беларусі і на месцы зняволення ў Сібіры.