Роўна 105 год таму, 30 кастрычніка 2026, адбылося афіцыйнае адкрыццё Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
І хаця вышэйшыя навучальныя ўстановы на беларускіх землях існавалі раней: гэта і адкрыты ў 1579 годзе Віленскі ўніверсітэт, і Горы-горацкі земляробчы інстытут, адкрыты ў 1848 годзе і закрыты пасля Паўстання 1864. Але БДУ стаў першым сапраўды нацыянальным беларускім універсітэтам.
Першым рэктарам БДУ быў Уладзімір Пічэта. На момант адкрыцця ў структуры БДУ дзейнічалі 3 факультэты — рабочы, медыцынскі і грамадскіх навук. Да заняткаў прыступілі 1390 студэнтаў, а навучальны працэс забяспечвалі 49 выкладчыкаў.
Дваццаць першы год гэта час, калі бальшавікі актыўна заігрывалі з нацыянальнымі рухамі. У 1924 была афіцыйна абвешчаная палітыка беларусізацыі. Нягледзячы на панаванне марксізма-ленінізма, нацыянальна арыентаваная частка беларускіх камуністаў была ўпэўненая, што пад крылом СССР атрымаецца адрадзіць беларушчыну і пабудаваць сапраўды раўнапраўны саюз з іншымі народамі, найперш з Расіяй.
Аднак ужо напрыканцы 1920-х беларусізацыю пачалі зварочваць і ейныя актыўныя дзеячы апынуліся хто ў ГУЛАГу, хто ў Курапатах.
Сёння БДУ узначальвае Андрэй Кароль, які вядомы тым, што ў 2020-21 гадах дапамагаў ГУБАЗіКу вылічваць пратэстна настроеных студэнтаў і дакладаў аб палітычных акцыях ва ўніверсітэце. За гэта быў асыпаны дзяржаўнымі ўзнагародамі і прэміямі. У сценах універсітэта працягваецца ідэалагічная індактрынацыя моладзі у ідэалогію “русского міра” і мілітарызм.
Сённяшнія сталіністы робяць усё, каб у назве БДУ літара “Б” стала лішняй. Але гісторыя не на іхнім баку.