16 студзеня 1919 года: Дзень, калі Савецкая Расія «абрэзала» БеларусьРоўна 107 гадоў таму адбылася …
16.01.2026Мінск Навіны
16 студзеня 1919 года: Дзень, калі Савецкая Расія «абрэзала» Беларусь
Роўна 107 гадоў таму адбылася падзея, якая на дзесяцігоддзі вызначыла тэрытарыяльны лёс Беларусі. Праз два тыдні пасля абвяшчэння БССР (тады — ССРБ) у Смаленску, ЦК РКП(б) у Маскве прыняў рашэнне радыкальна зрэзаць межы маладой рэспублікі.
Роўна 107 гадоў таму адбылася падзея, якая на дзесяцігоддзі вызначыла тэрытарыяльны лёс Беларусі. Праз два тыдні пасля абвяшчэння БССР (тады — ССРБ) у Смаленску, ЦК РКП(б) у Маскве прыняў рашэнне радыкальна зрэзаць межы маладой рэспублікі.
Пастанова ад 16 студзеня 1919 года адарвала ад Беларусі тры ключавыя губерні: Віцебскую, Магілёўскую і Смаленскую. Яны былі перададзены непасрэдна ў склад РСФСР. Гэтае рашэнне было прынята без уліку меркавання беларускага савецкага ўрада, які спрабаваў пратэставаць, але быў вымушаны падпарадкавацца жорсткай тэлеграме Якава Свярдлова.
У выніку гэтай «хірургічнай аперацыі» тэрыторыя Савецкай Беларусі скарацілася да дзвюх губерняў — Мінскай і Гродзенскай. Гэта быў пачатак працэсу стварэння «буфернай» дзяржавы Літбел, а ўсходнія беларускія землі заставаліся ў складзе Расіі аж да «ўзбуйненняў» БССР у 1924 і 1926 гадах. Смаленшчына, аднак, так і не была вернута.