Святыя Канстанцін і Алена — адны з самых значных постацяў у гісторыі хрысціянства, чыя дзейнасць у IV стагоддзі карэнным чынам змяніла лёс Царквы і Рымскай імперыі. У праваслаўнай і грэка-каталіцкай традыцыях іх называюць «роўнаапостальнымі» за іх уклад у пашырэнне веры.
Канстанцін (каля 272–337 гг.) быў першым рымскім імператарам, які прыняў хрысціянства. Яго шлях да веры звязаны са знакамітай бітвай каля Мульвійскага маста ў 312 годзе, перад якой, паводле падання, ён убачыў у небе знак крыжа з надпісам «Гэтым пераможаш». У 313 годзе Канстанцін выдаў Міланскі эдыкт, які спыніў пераслед хрысціян і дараваў ім свабоду веравызнання.
За час свайго кіравання ён склікаў Першы Нікейскі сабор (325 г.), які асудзіў арыянства і зацвердзіў асновы Сімвала веры; перанёс сталіцу імперыі ў Канстанцінопаль, зрабіўшы яго новым цэнтрам хрысціянскага свету; будаваў велічныя базылікі, у тым ліку над Гробам Гасподнім у Ерусаліме і над магілай святога Пятра ў Рыме. Прыняў хрост толькі перад самай смерцю ў 337 годзе.
Святая Алена (каля 250–330 гг.), маці Канстанціна, была жанчынай глыбокай веры і міласэрнасці. Яна навярнулася ў хрысціянства пад уплывам сына, калі ёй было ўжо каля 60 гадоў, і з таго часу прысвяціла жыццё служэнню Богу і бедным.
Найбольш вядомая Алена сваёй пілігрымкай у Святую Зямлю ў вельмі пажылым узросце. Паводле царкоўнага падання, менавіта яна ініцыявала раскопкі на Галгофе, падчас якіх быў знойдзены Жыватворны Крыж Гасподні. Яна таксама заснавала базылікі на месцы нараджэння Хрыста ў Бэтлееме і на Аліўнай гары. Алена вызначалася сціпласцю, часта наведвала набажэнствы ў простым адзенні сярод звычайных вернікаў і шчодра дапамагала пакутуючым.
Іх сумесны вобраз на іконах, дзе яны трымаюць перад сабой Крыж, сімвалізуе іх агульную місію па зацвярджэнні хрысціянскай веры ў свеце.