5 ліпеня 1439 года ў саборы Санта-Марыя-дэль-Ф’ёрэ ў Фларэнцыі была падпісана Ферара-Фларэнційская …

Грэка-католікі Беларусі #Царква

5 ліпеня 1439 года ў саборы Санта-Марыя-дэль-Ф’ёрэ ў Фларэнцыі была падпісана Ферара-Фларэнційская унія — важная, але ў выніку няўдалая спроба аб’яднаць Рымска-Каталіцкую і Праваслаўную (Усходнюю) Цэрквы пасля Вялікай схізмы 1054 года.

Унія была аформлена ў выглядзе папскай булы “Laetentur Caeli” («Няхай радуюцца нябёсы»). Дакумент быў напісаны на лаціне і грэчаскай мове. Свае подпісы паставілі Папа Яўген IV, імператар Ян VIII Палеалог, а таксама большасць усходніх архірэяў (уключаючы Кіеўскага мітрапаліта Ісідара, які актыўна падтрымліваў унію). Канстанцінопальскі патрыярх Іосіф II памёр за некалькі тыдняў да афіцыйнага падпісання, але пакінуў запіску, у якой цалкам адабраў уніяцкія дамоўленасці.

Галоўны вынік уніі быў такі: «Адзінства ў веры (пад уладай Папы) пры захаванні розных абрадаў». Менавіта гэта стала мадэллю для будучых уніяцкіх цэркваў (грэка-католікаў), якія існуюць і сёння.

У Вялікім Княстве Літоўскім галоўным пашыральнікам уніі стаў мітрапаліт Кіеўскі і ўсяе Русі Ісідар (грэк па паходжанні), які падпісаў унію ў Фларэнцыі і атрымаў тытул кардынала і легата Папы для Польшчы, Літвы і Лівоніі. Калі мітрапаліт Ісідар вярнуўся з Фларэнцыі ў ВКЛ (ён наведаў Полацк, Смаленск, Вільню і Кіеў), малады вялікі князь Казімір Ягелончык сустрэў яго прыхільна. Казімір дазволіў Ісідару абвясціць уніяцкую булу ў праваслаўных храмах і прызнаў яго правы як папскага легата.

У 1440–1441 гадах Ісідар актыўна наведваў землі ВКЛ і Польшчы, разаслаў славянскі пераклад пастановаў сабора і сваё «Акружное пасланне», цэлебраваў сумесныя набажэнствы па грэцкім абрадзе ў касцёлах, у Вільні і іншых гарадах абвяшчаў аб’яднанне Цэркваў.

У той час у Масковіі, якая таксама належала да Кіеўскай мітраполіі, унію сустрэлі катэгарычным і жорсткім бунтам, а мітрапаліта Ісідара арыштавалі. Масква цалкам адхіліла унію, самавольна паставіла свайго мітрапаліта Ёну і пайшла па шляху аўтакефаліі.

Ідэі Фларэнцыйскай уніі ўплывалі на культурнае жыццё ВКЛ (у тым ліку на Скарыну), спрыялі будаўніцтву храмаў і падрыхтавалі глебу для пазнейшай Берасцейскай уніі 1596 года.

Падрабязней: https://www.cssr.by/naviny/277-flarenc-unia.html